De Wilp (Westerkwartier) · Welke kern is bereikbaar voor een gedeelde winkeldienst?

Van 0,5 km naar 3,8 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor De Wilp een gemiddelde van 1,5 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Westerkwartier komt op 1,7 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 5 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft De Wilp (gedeeltelijk) de kortste gepubliceerde afstand en Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van De Wilp is hierbij geen muur. De voorziening op 0,5 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit De Wilp (gedeeltelijk) gemiddeld 0,9 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 1 respectievelijk 0,1. Voor De Wilp (gedeeltelijk) komen er gemiddeld 0,1 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart is die toevoeging 0,1. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen lag voor inwoners van De Wilp (gedeeltelijk) op gemiddeld 0,5 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,5 km naar grote supermarkten. Voor Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart horen bij dezelfde vergelijking 3,4 km en 3,8 km. Kijk nu naar de oprit van een hoofdverkeersweg. De afstand ernaartoe bedroeg 3,5 km vanuit De Wilp (gedeeltelijk) en 2,6 km vanuit Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een oprit van een hoofdverkeersweg vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in De Wilp (gedeeltelijk) en Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart?

In De Wilp (gedeeltelijk) woonden volgens de kerncijfers 1.325 mensen in een buurt met 600 particuliere huishoudens. 200 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 33,3%. In Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart kwamen 10 eenpersoonshuishoudens op 90 huishoudens uit, oftewel 11,1%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was De Wilp (gedeeltelijk), met 1.325 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een gecombineerde bezorg- en afhaalronde wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart tussen de andere buurten van Westerkwartier?

De middelste waarneming in een rangschikking van 58 bruikbare buurten in Westerkwartier ligt bij Niezijl, met 2,5 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Rodenburg en omgeving (1,3 km), rond driekwart Lutjegast (3,4 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 58 hebben er 49 een kortere afstand dan de 3,8 km van Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart. Alleen Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 2,1 km. Leg de spreiding binnen Wijk 12 De Wilp van 3,3 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Westerkwartier kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Aduard komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij De Wilp (gedeeltelijk). Het verschil bedraagt 0 km. Voor een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen zijn de bijbehorende gemiddelden 0,4 km in Aduard en 0,5 km in De Wilp (gedeeltelijk). Kijk je naar de oprit van een hoofdverkeersweg, dan krijg je 0,7 km tegenover 3,5 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van grote supermarkten verschilt de toegang tot de oprit van een hoofdverkeersweg sterker. Neem die bestemming mee als je in De Wilp (gedeeltelijk) en Aduard hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een winkeldienst voor verschillende kernen

Gebruik de wijkwaarde van 1,5 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 1 van de 5 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 600 particuliere huishoudens en bevat De Wilp (gedeeltelijk). De andere 4 buurten omvatten 375 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een winkeldienst voor verschillende kernen. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor De Wilp

Begin je eerste ronde in De Wilp (gedeeltelijk), waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 0,9 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Rijd eerst een ronde op het uur waarop een klant thuis zou kunnen zijn. Schrijf de kilometers en minuten per stop op. Bekijk vervolgens twee afhaalpunten die onderweg liggen. Een klein extra stuk doorgaande weg kan een heel andere belasting geven dan twee extra huisadressen. Herhaal diezelfde proef in Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK196912 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in De Wilp (gedeeltelijk) lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Verspr.h. ten noorden van Jonkersvaart?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een winkeldienst voor verschillende kernen een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS