Dongen · Welke kern is bereikbaar voor een gedeelde winkeldienst?

Van 0,5 km naar 3,6 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Dongen een gemiddelde van 0,9 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Dongen komt op 0,9 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 12 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Centrum de kortste gepubliceerde afstand en Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Dongen is hierbij geen muur. De voorziening op 0,5 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Centrum gemiddeld 2,6 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 7 respectievelijk 0,7. Voor Centrum komen er gemiddeld 4,4 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart is die toevoeging 0,7. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen lag voor inwoners van Centrum op gemiddeld 0,3 km. Die route was korter vergeleken met de 0,5 km naar grote supermarkten. Voor Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart horen bij dezelfde vergelijking 1,3 km en 3,6 km. Kijk nu naar de oprit van een hoofdverkeersweg. De afstand ernaartoe bedroeg 2 km vanuit Centrum en 4 km vanuit Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een oprit van een hoofdverkeersweg vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Centrum en Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart?

In Centrum woonden volgens de kerncijfers 4.015 mensen in een buurt met 1.900 particuliere huishoudens. 760 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 40%. In Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart kwamen 30 eenpersoonshuishoudens op 90 huishoudens uit, oftewel 33,3%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Centrum, met 4.015 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een gecombineerde bezorg- en afhaalronde wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart tussen de andere buurten van Dongen?

De middelste waarneming in een rangschikking van 13 bruikbare buurten in Dongen ligt bij Beljaart, met 1 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Oud Dongen (0,6 km), rond driekwart Klein Dongen (1,8 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 13 hebben er 12 een kortere afstand dan de 3,6 km van Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart. Alleen Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1,2 km. Leg de spreiding binnen Dongen van 3,1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Dongen kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. 's Gravenmoer komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Centrum. Het verschil bedraagt 0,1 km. Voor een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen zijn de bijbehorende gemiddelden 0,5 km in 's Gravenmoer en 0,3 km in Centrum. Kijk je naar de oprit van een hoofdverkeersweg, dan krijg je 4,4 km tegenover 2 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van grote supermarkten verschilt de toegang tot de oprit van een hoofdverkeersweg sterker. Neem die bestemming mee als je in Centrum en 's Gravenmoer hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een winkeldienst voor verschillende kernen

Gebruik de wijkwaarde van 0,9 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 5 van de 12 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 6.800 particuliere huishoudens en bevat Centrum, West 1, Oud Dongen. De andere 7 buurten omvatten 4.035 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een winkeldienst voor verschillende kernen. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Dongen

Begin je eerste ronde in Centrum, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2,6 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Rijd eerst een ronde op het uur waarop een klant thuis zou kunnen zijn. Schrijf de kilometers en minuten per stop op. Bekijk vervolgens twee afhaalpunten die onderweg liggen. Een klein extra stuk doorgaande weg kan een heel andere belasting geven dan twee extra huisadressen. Herhaal diezelfde proef in Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK076601 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Centrum lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Buitengebied Klein Dongen/Dongen-Vaart?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een winkeldienst voor verschillende kernen een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS