Haren-West e.o. (Groningen) · Welke kern is bereikbaar voor een gedeelde winkeldienst?

Van 0,2 km naar 2,9 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Haren-West e.o. een gemiddelde van 1 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Groningen komt op 0,8 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 6 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Haren-Centrum de kortste gepubliceerde afstand en Buitengebied Haren-Zuidoost de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Haren-West e.o. is hierbij geen muur. De voorziening op 0,2 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Haren-Centrum gemiddeld 3,6 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Buitengebied Haren-Zuidoost is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 5 respectievelijk 1,7. Voor Haren-Centrum komen er gemiddeld 1,4 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Buitengebied Haren-Zuidoost is die toevoeging 1,7. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen lag voor inwoners van Haren-Centrum op gemiddeld 0,2 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,2 km naar grote supermarkten. Voor Buitengebied Haren-Zuidoost horen bij dezelfde vergelijking 2,6 km en 2,9 km. Kijk nu naar de oprit van een hoofdverkeersweg. De afstand ernaartoe bedroeg 1,1 km vanuit Haren-Centrum en 1,2 km vanuit Buitengebied Haren-Zuidoost. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een oprit van een hoofdverkeersweg vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Haren-Centrum en Buitengebied Haren-Zuidoost?

In Haren-Centrum woonden volgens de kerncijfers 1.185 mensen in een buurt met 680 particuliere huishoudens. 375 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 55,1%. In Buitengebied Haren-Zuidoost kwamen 35 eenpersoonshuishoudens op 150 huishoudens uit, oftewel 23,3%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Haren-Noord, met 3.965 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een gecombineerde bezorg- en afhaalronde wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Buitengebied Haren-Zuidoost tussen de andere buurten van Groningen?

De middelste waarneming in een rangschikking van 95 bruikbare buurten in Groningen ligt bij Vinkhuizen-Noord, met 0,7 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Oosterpoort (0,5 km), rond driekwart De Suikerzijde-Noord (1,5 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 95 hebben er 85 een kortere afstand dan de 2,9 km van Buitengebied Haren-Zuidoost. Buitengebied Haren-Zuidoost deelt de waarde met 1 andere buurt. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1 km. Leg de spreiding binnen Haren-West e.o. van 2,7 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Groningen kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Badstratenbuurt komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Haren-Centrum. Het verschil bedraagt 0,1 km. Voor een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen zijn de bijbehorende gemiddelden 0,2 km in Badstratenbuurt en 0,2 km in Haren-Centrum. Kijk je naar de oprit van een hoofdverkeersweg, dan krijg je 1,3 km tegenover 1,1 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van grote supermarkten verschilt de toegang tot de oprit van een hoofdverkeersweg sterker. Neem die bestemming mee als je in Haren-Centrum en Badstratenbuurt hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een winkeldienst voor verschillende kernen

Gebruik de wijkwaarde van 1 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 3 van de 6 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 4.305 particuliere huishoudens en bevat Haren-Centrum, Haren-Zuidwest, Haren-Zuidoost. De andere 3 buurten omvatten 1.740 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een winkeldienst voor verschillende kernen. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Haren-West e.o.

Begin je eerste ronde in Haren-Centrum, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 3,6 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Rijd eerst een ronde op het uur waarop een klant thuis zou kunnen zijn. Schrijf de kilometers en minuten per stop op. Bekijk vervolgens twee afhaalpunten die onderweg liggen. Een klein extra stuk doorgaande weg kan een heel andere belasting geven dan twee extra huisadressen. Herhaal diezelfde proef in Buitengebied Haren-Zuidoost en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK001417 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Haren-Centrum lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Buitengebied Haren-Zuidoost?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een winkeldienst voor verschillende kernen een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS