Kustwijk (Lelystad) · Welke kern is bereikbaar voor een gedeelde winkeldienst?

Van 0,4 km naar 5,4 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Kustwijk een gemiddelde van 1,7 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Lelystad komt op 1,2 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 11 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Jol de kortste gepubliceerde afstand en Golfresort de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Kustwijk is hierbij geen muur. De voorziening op 0,4 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Jol gemiddeld 2 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Golfresort is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 6,7 respectievelijk 0. Voor Jol komen er gemiddeld 4,7 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Golfresort is die toevoeging 0. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen lag voor inwoners van Jol op gemiddeld 0,4 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,4 km naar grote supermarkten. Voor Golfresort horen bij dezelfde vergelijking 4,3 km en 5,4 km. Kijk nu naar de oprit van een hoofdverkeersweg. De afstand ernaartoe bedroeg 2,5 km vanuit Jol en 0,9 km vanuit Golfresort. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een oprit van een hoofdverkeersweg vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Jol en Golfresort?

In Jol woonden volgens de kerncijfers 2.285 mensen in een buurt met 1.025 particuliere huishoudens. 370 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 36,1%. In Golfresort kwamen 70 eenpersoonshuishoudens op 490 huishoudens uit, oftewel 14,3%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Jol, met 2.285 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een gecombineerde bezorg- en afhaalronde wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Golfresort tussen de andere buurten van Lelystad?

De middelste waarneming in een rangschikking van 69 bruikbare buurten in Lelystad ligt bij Karveel West, met 1 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Hofstede, Plantage, Wijngaard (0,6 km), rond driekwart Schouw (1,5 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 69 hebben er 68 een kortere afstand dan de 5,4 km van Golfresort. Alleen Golfresort heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,9 km. Leg de spreiding binnen Kustwijk van 5 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Lelystad kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Neringpassage komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Jol. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen zijn de bijbehorende gemiddelden 0,1 km in Neringpassage en 0,4 km in Jol. Kijk je naar de oprit van een hoofdverkeersweg, dan krijg je 3,8 km tegenover 2,5 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van grote supermarkten verschilt de toegang tot de oprit van een hoofdverkeersweg sterker. Neem die bestemming mee als je in Jol en Neringpassage hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een winkeldienst voor verschillende kernen

Gebruik de wijkwaarde van 1,7 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 7 van de 11 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 4.260 particuliere huishoudens en bevat Jol, Galjoen, Karveel West. De andere 4 buurten omvatten 1.380 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een winkeldienst voor verschillende kernen. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Kustwijk

Begin je eerste ronde in Jol, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Rijd eerst een ronde op het uur waarop een klant thuis zou kunnen zijn. Schrijf de kilometers en minuten per stop op. Bekijk vervolgens twee afhaalpunten die onderweg liggen. Een klein extra stuk doorgaande weg kan een heel andere belasting geven dan twee extra huisadressen. Herhaal diezelfde proef in Golfresort en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK099506 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Jol lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Golfresort?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een winkeldienst voor verschillende kernen een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS