Oostelijk Havengebied (Amsterdam) · Welke kern is bereikbaar voor een gedeelde winkeldienst?

Van 0,5 km naar 1,6 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Oostelijk Havengebied een gemiddelde van 1,1 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Amsterdam komt op 0,6 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 10 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Rietlanden de kortste gepubliceerde afstand en Cruquiusbuurt de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Oostelijk Havengebied is hierbij geen muur. De voorziening op 0,5 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Rietlanden gemiddeld 2,8 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Cruquiusbuurt is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 30,4 respectievelijk 23,6. Voor Rietlanden komen er gemiddeld 27,6 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Cruquiusbuurt is die toevoeging 23,6. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen lag voor inwoners van Rietlanden op gemiddeld 0,4 km. Die route was korter vergeleken met de 0,5 km naar grote supermarkten. Voor Cruquiusbuurt horen bij dezelfde vergelijking 1,4 km en 1,6 km. Kijk nu naar de oprit van een hoofdverkeersweg. De afstand ernaartoe bedroeg 3,4 km vanuit Rietlanden en 4,1 km vanuit Cruquiusbuurt. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een oprit van een hoofdverkeersweg vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Rietlanden en Cruquiusbuurt?

In Rietlanden woonden volgens de kerncijfers 2.450 mensen in een buurt met 1.295 particuliere huishoudens. 570 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 44%. In Cruquiusbuurt kwamen 655 eenpersoonshuishoudens op 1.370 huishoudens uit, oftewel 47,8%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Java-eiland, met 3.130 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een gecombineerde bezorg- en afhaalronde wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Cruquiusbuurt tussen de andere buurten van Amsterdam?

De middelste waarneming in een rangschikking van 421 bruikbare buurten in Amsterdam ligt bij Rijnbuurt-West, met 0,5 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Don Bosco (0,4 km), rond driekwart Reigersbos 3 (0,8 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 421 hebben er 401 een kortere afstand dan de 1,6 km van Cruquiusbuurt. Alleen Cruquiusbuurt heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,4 km. Leg de spreiding binnen Oostelijk Havengebied van 1,1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Amsterdam kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Alexanderplein e.o. komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Rietlanden. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen zijn de bijbehorende gemiddelden 0,8 km in Alexanderplein e.o. en 0,4 km in Rietlanden. Kijk je naar de oprit van een hoofdverkeersweg, dan krijg je 4,2 km tegenover 3,4 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van grote supermarkten verschilt de toegang tot de oprit van een hoofdverkeersweg sterker. Neem die bestemming mee als je in Rietlanden en Alexanderplein e.o. hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een winkeldienst voor verschillende kernen

Gebruik de wijkwaarde van 1,1 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 6 van de 10 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 5.385 particuliere huishoudens en bevat Rietlanden, Sporenburg, Bedrijvengebied Zeeburgerkade. De andere 4 buurten omvatten 5.535 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een winkeldienst voor verschillende kernen. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Oostelijk Havengebied

Begin je eerste ronde in Rietlanden, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2,8 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Rijd eerst een ronde op het uur waarop een klant thuis zou kunnen zijn. Schrijf de kilometers en minuten per stop op. Bekijk vervolgens twee afhaalpunten die onderweg liggen. Een klein extra stuk doorgaande weg kan een heel andere belasting geven dan twee extra huisadressen. Herhaal diezelfde proef in Cruquiusbuurt en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK0363MA zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Rietlanden lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Cruquiusbuurt?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een winkeldienst voor verschillende kernen een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS