Oosterland (Schouwen-Duiveland) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,4 km naar 3,5 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Oosterland een gemiddelde van 0,9 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Schouwen-Duiveland komt op 1 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 3 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Oosterland de kortste gepubliceerde afstand en Sirjansland de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Oosterland is hierbij geen muur. De voorziening op 0,4 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Oosterland gemiddeld 2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Sirjansland is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 3,9 respectievelijk 0. Voor Oosterland komen er gemiddeld 1,9 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Sirjansland is die toevoeging 0. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Oosterland op gemiddeld 0,4 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,4 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Sirjansland horen bij dezelfde vergelijking 3,5 km en 3,5 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,4 km vanuit Oosterland en 3,6 km vanuit Sirjansland. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Oosterland en Sirjansland?

In Oosterland woonden volgens de kerncijfers 2.060 mensen in een buurt met 845 particuliere huishoudens. 250 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 29,6%. In Sirjansland kwamen 40 eenpersoonshuishoudens op 115 huishoudens uit, oftewel 34,8%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Oosterland, met 2.060 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Sirjansland tussen de andere buurten van Schouwen-Duiveland?

De middelste waarneming in een rangschikking van 33 bruikbare buurten in Schouwen-Duiveland ligt bij Verspreide huizen Bruinisse, met 1,3 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Westenschouwen (0,4 km), rond driekwart Verspreide huizen Scharendijke (2,2 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 33 hebben er 27 een kortere afstand dan de 3,5 km van Sirjansland. Alleen Sirjansland heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1,8 km. Leg de spreiding binnen Wijk 07 Oosterland van 3,1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Schouwen-Duiveland kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Brouwershaven komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Oosterland. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,4 km in Brouwershaven en 0,4 km in Oosterland. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,6 km tegenover 0,4 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen verschilt de toegang tot de kinderdagverblijf sterker. Neem die bestemming mee als je in Oosterland en Brouwershaven hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,9 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 1 van de 3 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 845 particuliere huishoudens en bevat Oosterland. De andere 2 buurten omvatten 225 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Oosterland

Begin je eerste ronde in Oosterland, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Sirjansland en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK167607 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Oosterland lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Sirjansland?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS