Velsen-Zuid en Driehuis (Velsen) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,2 km naar 2,2 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Velsen-Zuid en Driehuis een gemiddelde van 0,8 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Velsen komt op 0,5 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 5 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Kriemhildebuurt de kortste gepubliceerde afstand en Velsen-Oost de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Velsen-Zuid en Driehuis is hierbij geen muur. De voorziening op 0,2 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Kriemhildebuurt gemiddeld 3 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Velsen-Oost is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 36,8 respectievelijk 13,9. Voor Kriemhildebuurt komen er gemiddeld 33,8 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Velsen-Oost is die toevoeging 13,9. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Kriemhildebuurt op gemiddeld 2 km. Die route was langer vergeleken met de 0,2 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Velsen-Oost horen bij dezelfde vergelijking 2,4 km en 2,2 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,4 km vanuit Kriemhildebuurt en 2,7 km vanuit Velsen-Oost. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Kriemhildebuurt en Velsen-Oost?

In Kriemhildebuurt woonden volgens de kerncijfers 760 mensen in een buurt met 310 particuliere huishoudens. 60 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 19,4%. In Velsen-Oost kwamen 130 eenpersoonshuishoudens op 390 huishoudens uit, oftewel 33,3%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Kapelbuurt, met 1.335 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Velsen-Oost tussen de andere buurten van Velsen?

De middelste waarneming in een rangschikking van 57 bruikbare buurten in Velsen ligt bij Kerkerinkbuurt, met 0,4 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Bastionbuurt (0,3 km), rond driekwart Kerkpadbuurt (0,7 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 57 hebben er 55 een kortere afstand dan de 2,2 km van Velsen-Oost. Alleen Velsen-Oost heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,4 km. Leg de spreiding binnen Wijk 00 Velsen-Zuid en Driehuis van 2 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Velsen kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Bellatrixbuurt komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Kriemhildebuurt. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,3 km in Bellatrixbuurt en 2 km in Kriemhildebuurt. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,5 km tegenover 0,4 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Bellatrixbuurt daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,8 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 3 van de 5 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 1.325 particuliere huishoudens en bevat Kriemhildebuurt, Kapelbuurt, Driehuis-Dorp. De andere 2 buurten omvatten 725 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Velsen-Zuid en Driehuis

Begin je eerste ronde in Kriemhildebuurt, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 3 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Velsen-Oost en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK045300 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Kriemhildebuurt lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Velsen-Oost?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS