Zuid (Alkmaar) · Waar kan een afhaalproef iets aantonen?

Van 0,3 km naar 1,3 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Zuid een gemiddelde van 0,6 km tot de eerste cafetaria of vergelijkbare zaak. De gemeente Alkmaar komt op 0,9 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 10 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Burgemeesterskwartier de kortste gepubliceerde afstand en Cranenbroek de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Zuid is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Burgemeesterskwartier gemiddeld 2,5 cafetaria’s en vergelijkbare zaken bereikbaar. Vanuit Cranenbroek is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 71,8 respectievelijk 70,8. Voor Burgemeesterskwartier komen er gemiddeld 69,3 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Cranenbroek is die toevoeging 70,8. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar restaurants ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde restaurant lag voor inwoners van Burgemeesterskwartier op gemiddeld 0,4 km. Die route was langer vergeleken met de 0,3 km naar cafetaria’s en vergelijkbare zaken. Voor Cranenbroek horen bij dezelfde vergelijking 1 km en 1,3 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,7 km vanuit Burgemeesterskwartier en 0,9 km vanuit Cranenbroek. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Burgemeesterskwartier en Cranenbroek?

In Burgemeesterskwartier woonden volgens de kerncijfers 1.595 mensen in een buurt met 640 particuliere huishoudens. 155 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 24,2%. In Cranenbroek kwamen 100 eenpersoonshuishoudens op 255 huishoudens uit, oftewel 39,2%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Kooimeer, met 2.180 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een vooraf bestelde proefmaaltijd wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Cranenbroek tussen de andere buurten van Alkmaar?

De middelste waarneming in een rangschikking van 59 bruikbare buurten in Alkmaar ligt bij Emmakwartier, met 0,7 km naar de eerste cafetaria of vergelijkbare zaak. Rond een kwart van de reeks staat Staatsliedenkwartier en Landstraten (0,4 km), rond driekwart Bergermeer (1,3 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 59 hebben er 44 een kortere afstand dan de 1,3 km van Cranenbroek. Cranenbroek deelt de waarde met 1 andere buurt. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,9 km. Leg de spreiding binnen Zuid van 1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Alkmaar kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Oudorperpolder-Midden komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de cafetaria of vergelijkbare zaak het dichtst bij Burgemeesterskwartier. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een restaurant zijn de bijbehorende gemiddelden 1,1 km in Oudorperpolder-Midden en 0,4 km in Burgemeesterskwartier. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 1,2 km tegenover 0,7 km. De alternatieve aankoop bij een restaurant levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de basisschool. Vraag mensen in Oudorperpolder-Midden daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een afhaalconcept in de oriëntatiefase

Gebruik de wijkwaarde van 0,6 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 6 van de 10 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een cafetaria of vergelijkbare zaak op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 4.680 particuliere huishoudens en bevat Burgemeesterskwartier, Staatsliedenkwartier en Landstraten, Dillenburg en Stadhouderskwartier. De andere 4 buurten omvatten 2.325 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een afhaalconcept in de oriëntatiefase. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Zuid

Begin je eerste ronde in Burgemeesterskwartier, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2,5 cafetaria’s en vergelijkbare zaken als vertrekpunt hebt. Maak op twee avonden een kleine routekaart met de feitelijke ophaaltijden. Vraag deelnemers naar het alternatief dat ze anders hadden gekozen. Een positieve reactie op het eten vertelt minder over de locatie dan een herhaald bezoek waarbij iemand opnieuw dezelfde weg aflegt. Herhaal diezelfde proef in Cranenbroek en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK036101 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Burgemeesterskwartier lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Cranenbroek?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een afhaalconcept in de oriëntatiefase een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS